Norma EN 388 określa wymagania dla rękawic ochronnych przed zagrożeniami mechanicznymi. Kod składa się z czterech cyfr: 1. odporność na ścieranie (1-4), 2. przecięcie ostrzem (1-5), 3. perforacja wierzchu (1-4), 4. perforacja dłoni (1-4). Opcjonalnie litera A-F dla cięcia tępym narzędziem i P/T dla uderzeń. Wyższe wartości oznaczają lepszą ochronę.
Norma EN 388 to ważny standard europejski dla rękawic roboczych chroniących przed zagrożeniami mechanicznymi, oznaczany charakterystycznym symbolem młotka. Pictogram ten, obowiązkowy na etykietach ochronnych rękawic, zawiera sekwencję cyfr i liter, które bardzo dokładnie opisują ich parametry ochronne. Norma EN 388: 2016 (zaktualizowana w 2016 roku) definiuje cztery główne testy mechaniczne, a od tej wersji dodano opcjonalny test na uderzenia. Wiedziałeś, co oznaczają cyfry w EN 388 na Twoich rękawicach roboczych? Te oznaczenia pomagają wybierać odpowiednie modele do prac w budownictwie, przemyśle czy magazynach, gdzie ryzyko skaleczeń sięga nawet 30% wszystkich urazów (dane Eurostatu z 2022 r.). Pierwsza cyfra wskazuje odporność na ścieranie, druga na przecięcie, trzecia na perforację, a czwarta (lub litera) na cięcie w zaawansowanym teście TDM.
Co oznaczają cyfry i litery przy symbolu młotka w EN 388?
Kolejna cyfra w oznaczeniu EN 388, zazwyczaj od 1 do 4, mierzy odporność na ścieranie w teście Martindale’a – im wyższa wielkość, tym rękawice wytrzymują dłużej kontakt z chropowatymi powierzchniami (np. 4 oznacza ponad 8000 cykli tarcia). Drugi parametr (1-5) odnosi się do cięcia prostym ostrzem, gdzie poziom 5 wymaga siły ponad 20 N. Trzecia cyfra (1-4) ocenia perforację końcówką 4,5 mm, a czwarta – w starszej normie EN 388: 2003 – to poziom cięcia, lecz obecnie zastąpiona literą od A do F (test TDM, symulujący realne cięcie piłą) lub symbolem „P” dla przeniesienia z drugiego testu. Opcjonalna litera na końcu (A-T) wskazuje pochłanianie energii uderzenia do 20 J – np. „F” to ponad 9 kJ energii kinetycznej.
Ważne oznaczenia w normie EN 388:
- Ścieranie (1-4): Testuje wytrzymałość na tarcie; poziom 4 świetny do szlifowania metali.
- Przecięcie TDM (A-F): Nowoczesny test z wirującym ostrzem; „F” chroni przed najostrzejszymi krawędziami.
- Uderzenia (A-T): Opcjonalne, mierzy deformację przy 5 J siły; „T” to najwyższy poziom dla prac z młotem pneumaticznym.
| Test mechaniczny | Skala oznaczeń | Przykładowa wielkość wysoka | Zastosowanie przydatne |
|---|---|---|---|
| Ścieranie | 0-4 | 4 (>8000 cykli) | Szlifowanie, transport |
| Cięcie Coup | 0-5 | 5 (>20 N) | Obsługa blach |
| Perforacja | 0-4 | 4 (>150 N) | Kontakt z igłami |
| Cięcie TDM | A-F lub P | F (>500 N) | Cięcie lin, kabli |
| Uderzenia | A-T (opc.) | T (>18 kJ) | Uderzenia narzędziami |
Jak wybrać rękawice z najwyższą klasą EN 388? W branżach wysokiego ryzyka, jak automotive (gdzie 25% urazów to skaleczenia wg OSHA ), szukaj minimum 3.1.4.2.P. Normę stosuje się do skórzanych, nitrylowych czy kevlarowych modeli, zawsze z certyfikatem CE. (Testy przeprowadza się w akredytowanych laboratoriach jak SATRA). Te dane pozwalają uniknąć pomyłek przy zakupie.
Oznaczenia normy EN 388 na rękawicach roboczych to prosty, ale ważny kod graficzny, który określa poziom ochrony przed zagrożeniami mechanicznymi. Ten standard europejski pomaga pracownikom w branżach budowlanej czy przemysłowej szybko wybrać odpowiednią ochronę. Jak odczytać normę EN 388 na rękawicach? Wystarczy zrozumieć symbol pikowanej kulki i kolejne cyfry lub litery obok niego.
Dekodowanie podstawowego kodu czterocyfrowego
Pierwsza cyfra oznacza odporność na ścieranie: od 1 (niska) do 4 (bardzo wysoka), mierzoną w cyklach tarcia na bębnie z papierem ściernym. Druga cyfra pokazuje odporność na cięcie, skala 1-5 według testu Coup, gdzie 5 to najwyższy poziom. Trzecia cyfra to siła rozdzierania w niutonach, znów 1-4. Czwarta cyfra mierzy perforację końcówką 4,6 mm, także 1-4. Norma EN 388 rękawice ochronne z kodem 4132A proponują solidną ochronę przed przecięciem i perforacją.
Testy cięcia ISO 13997 – dodatkowe oznaczenie literowe
Od 2018 roku norma rozszerzona o literę A-F po czterech cyfrach, wynik testu TDM na cięcie prostopadłe. Na przykład, poziom F oznacza wytrzymałość powyżej 20 N – dobre dla pracy z ostrymi krawędziami. Ta litera zastępuje drugą cyfrę, jeśli jest wyższa.
ANSI/ISEA 105 – amerykański dodatek do EN 388
Opcjonalnie po literze ISO pojawia się poziom ANSI A-I, gdzie I to ekstremalna ochrona powyżej 5000 g. Rękawice z oznaczeniem 4543F I sprawdzają się w najtrudniejszych warunkach, jak cięcie metalu. Wybranie zależy od konkretnych ryzyk w pracy. Zawsze sprawdzaj datę ważności normy na etykiecie.
Klasy odporności mechanicznej według EN 388 to ważny standard dla rękawic ochronnych, definiujący poziomy ochrony przed mechanicznymi zagrożeniami. Norma EN 388: 2016+A1: 2018 klasyfikuje rękawice na podstawie czterech testów: ścierania, przecięcia, rozdzierania i perforacji. Wybranie dobrego poziomu zależy od ryzyka w pracy: od lekkich zadań po ciężkie prace przemysłowe.
Klasy odporności mechanicznej według EN 388 – poziomy i oznaczenia
Pierwszy cyfra w kodzie, np. 4 1 4 2, oznacza odporność na ścieranie w skali 1-4, gdzie poziom 4 wytrzymuje ponad 8000 cykli tarcia. Drugi parametr mierzy przecięcie wg metody Coup Test (1-5), ale od 2016 r. dodano literowy kod ISO 13997 (A-F), z F oznaczającym siłę powyżej 20 N. Trzecia cyfra to rozdzieranie (1-4 N), a czwarta perforacja (1-4). Który poziom ochrony wybrać w EN 388? Dla budownictwa polecany kod 3 1 3 2, w czasie gdy dla metalurgii minimum 4 5 4 4 lub C 4 4 4.
Testy i przydatne zastosowanie w normie EN 388
Aby jak wybrać odpowiedni poziom ochrony EN 388, oceń zagrożenia:
- Ścieranie (poziom 4): dobre dla prac z piaskiem lub betonem, redukuje zużycie o 70% w porównaniu do poziomu 1.
- Przecięcie (F): chroni przed ostrymi krawędziami w hutnictwie, test wytrzymuje >20 N bez przerwania.
- Perforacja (4): blokuje igły i gwóźdź, podstawowe w recyklingu odpadów.
| Poziom | Ścieranie (cykle) | Przecięcie (N, Coup) | Rozdzieranie (N) | Perforacja (N) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 100 | 1.2 | 10 | 20 |
| 2 | 500 | 2.5 | 25 | 60 |
| 3 | 2000 | 5 | 50 | 100 |
| 4 | 8000 | >20 (F) | 75 | 150 |
Odporność mechaniczna EN 388 ewoluowała, dodając testy na cięcie dynamiczne dla precyzji. W branżach jak automotive stosuje się poziomy 3 4 3 3, minimalizując urazy o 40% wg badań EU-OSHA z 2020 r.
Test odporności na przecięcie TDM stanowi ważny element normy EN 388: 2016, wyróżniając się od tradycyjnej metody Coup przede wszystkim w sposobie oznakowania wyników. W metodzie Coup, stosowanej wcześniej w wersji normy z 2003 roku, odporność oceniano za pomocą ruchomego noża tomahawkowego, z poziomami od 1 do 5 gwiazdek. Test TDM, wprowadzony dla materiałów o wysokiej odporności, wykorzystuje dynamiczny ruch ostrza z obciążeniem do 20 000 N. Różnice w oznakowaniu testu odporności na przecięcie TDM vs metoda Coup ułatwiają szybką identyfikację poziomu ochrony.
Jak oznakowanie TDM wpływa na dobór rękawic ochronnych?
Różnice w oznakowaniu testu TDM i metody Coup – co mówią symbole?
Metoda Coup oznacza poziomy cięcia gwiazdkami: jedna gwiazdka to indeks powyżej 1,2 N/mm, a pięć gwiazdek przekracza 20 N/mm. Z kolei test TDM używa liter od A do F, gdzie A odpowiada indeksowi ≥100 N, B ≥500 N, aż do F przy ≥20 000 N. Ta zmiana wynika z bardzo dokładniejszego symulowania realnych zagrożeń przecięciem w branżach jak metalurgia czy szklarstwo. Producentowie muszą podać na etykiecie, który test zastosowano – Coup lub TDM – wystrzegają sięc pomyłek w ocenie.
Właściwie, dla rękawic wysokiego ryzyka, oznaczenie literowe TDM jest obowiązkowe od 2018 roku, gdy norma weszła w pełną siłę w UE. Przykładowo, rękawica z oznaczeniem 5X4C w Coup mogłaby być słabsza niż A w TDM. Test TDM lepiej radzi sobie z włóknami ciągnącymi się, jak aramidy czy HPPE, minimalizując błędy pomiaru nawet o 30-50%.
Oznaczenia te wpływają na codzienne decyzje BHP: litera C w TDM gwarantuje ochronę przy obciążeniu 1 500 N, w czasie gdy Coup 4 gwiazdek to zaledwie ok. 12 N/mm. W porównaniu różnic w oznakowaniu testu TDM i metody Coup, podstawowe jest czytanie pikto EN 388 pod kątem konkretnego zagrożenia. Testy przeprowadza się na maszynach zgodnych z ISO 13997 dla TDM, co podnosi wiarygodność danych. Wybranie odpowiedniej metody pozwala uniknąć niedoszacowania ryzyka o nawet 40% w środowiskach przemysłowych.
